Bilişsel Fonksiyonlar
Cognitive functions · Cognitive functions (Latin)
Bilişsel fonksiyonlar, hem MBTI (#4) hem de Socionics (#8)'in temelini oluşturan Jung tipololojisindeki sekiz bilgi işleme biçimidir.
Jung tarafından tanıtıldı. Carl Jung tarafından tanıtıldı (Almanca "Psychologische Typen", 1921). Tüm tipolojilerin üzerine inşa edildiği psikenin temel modelidir.
Sekiz Fonksiyon (4 × 2)
Dört fonksiyon × iki yön = sekiz bilişsel fonksiyon. Her fonksiyon dışa (dışadönük) veya içe (içedönük) yöneltilebilir.
Duyum (gerçeklerin algılanması)
- Se (extraverted sensing) — dış dünyanın somut ayrıntılarının algılanması
- Si (introverted sensing) — iç duyumlar, beden belleği, konfor
Sezgi (olasılıkların algılanması)
- Ne (extraverted intuition) — olasılıkların algılanması, örüntüler, fikirler
- Ni (introverted intuition) — derin öngörü, semboller, "içgörü"
Düşünme (mantık)
- Te (extraverted thinking) — olgusal mantık, organizasyon, verimlilik
- Ti (introverted thinking) — iç mantık sistemi, analiz, modeller
Hissetme (etik)
- Fe (extraverted feeling) — grup uyumu, empati, sosyal normlar
- Fi (introverted feeling) — iç değerler, özgünlük, etik
Tipolojilerdeki Kullanımı
MBTI — 4'lü yığın. MBTI (#4)'de fonksiyonlar 4'lü bir "yığın" şeklinde sıralanır: baskın → yardımcı → üçüncül → aşağı.
Socionics — Model A. Socionics (#8)'de ise bilgi boyutlarıyla birlikte 8 fonksiyonlu Model A kullanılır. Sekiz fonksiyonun tamamı aktiftir ancak psikenin farklı "konumlarında" yer alır.
Big Five fonksiyonsuz. Big Five (#3)'ta bilişsel fonksiyonlar kullanılmaz — bu temelden farklı bir yaklaşımdır (yapısal değil, istatistiksel).
Terim Bilgisi
Küme Akademik
Yazı Latin